Dokumentacja pieśni

logo_mkidn

Dzięki stypendium z budżetu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 2013 roku realizowałam projekt obejmujący dokumentację tradycyjnych pieśni ludowych na terenie Gminy Krzeszowice.

Celem projektu była dokumentacja, systematyka oraz utrwalenie zachowanych, tradycyjnych pieśni ludowych na terenie gminy Krzeszowice, w wybranych przeze mnie wsiach.  Najtrudniejszym działaniem było dotarcie do właściwych osób, w czym pomogła mi znajomość terenu, lokalnej społeczności, moje pochodzenie. Rozmawiałam m. in.
z sołtysami, przewodniczącymi i członkiniami Kół Gospodyń Wiejskich, działaczami organizacji pozarządowymi, lokalnymi liderami, sąsiadami. Ci wskazywali najczęściej jedną lub dwie osoby w swojej wsi, uznawane za ostoję tradycji. Często okazywało się, że faktycznie te osoby są jedynymi, mającymi jeszcze pojęcie o kulturze ludowej, ponieważ stan zachowanej tradycji, szczególnie dotyczącej folkloru muzycznego jest bardzo słaby.

Badania i poszukiwania źródeł, wywiady terenowe, nagrania, w końcu korekta zebranych materiałów dały jednak pozytywne rezultaty, ale pokazały także całkowitą zmianę w pojmowaniu tradycyjnej kultury przez lokalne społeczeństwo, rozumieniu tej tradycji, znajomości lokalnego folkloru muzycznego.
Szczególnie widoczne jest to na przykładzie Kół Gospodyń Wiejskich, których w gminie Krzeszowice działa aż 16, ale prawie żadne z nich nie kultywuje prawdziwego folkloru, a ich repertuar obejmuje głównie utwory biesiadne, powszechnie wykonywane na terenie całej Polski, pozyskiwane z wydawanych śpiewników.

Niemniej do dokumentacji badań dołączyłam także przykłady utworów bardziej współczesnych, często układanych przez samych zainteresowanych do popularnych melodii.

Zmiana funkcji folkloru, z „użytkowej” na – jak ją nazywam – „reprezentacyjną”, spowodowała, że niektóre śpiewaczki, powszechnie biorące udział w konkursach
i festiwalach, nie chcą „pozbywać się” swojego repertuaru, by zachować konkurencyjność! To widoczny znak zatracenia tradycyjnej funkcji folkloru, przekazywanego z pokolenia na pokolenia, z którym dziecko oswajało się od urodzenia.

Wyniki badań, moje komentarze, pliki muzyczne i teksty będę umieszczać sukcesywnie na stronie www.biesiadakrakowska.pl.